This is not the document you are looking for? Use the search form below to find more!

Report home > Art & Culture

Aristotelis - Peri psyxhs

0.00 (0 votes)
Document Description
Aristotelis - Peri psyxhs
File Details
  • Added: July, 02nd 2010
  • Reads: 712
  • Downloads: 24
  • File size: 1.30mb
  • Pages: 166
  • Tags: aristotelis, peri, psyxhs, filosofia
  • content preview
Submitter
  • Username: bellas
  • Name: bellas
  • Documents: 8
Embed Code:

Add New Comment




Related Documents

Aristotelis - Politika

by: bellas, 242 pages

Aristotelis - Politika

Peri e.V.

by: Kurt, 2 pages

peri e.v.

Three-dimensional Ultrasonography and Power Doppler in Ovarian Cancer Screening of Asymptomatic Peri-and Postmenopausal Women

by: najmah, 8 pages

To determine whether introducing three-dimensional (3D) ultrasonography with power Doppler facilities as a secondary screening test, preceded by annual transvaginal grayscale ultrasonography (TVUS) ...

Development of a Sweetpotato-Based Instant Weaning Food for Poorly Nourished Children Six Months to Three Years Old

by: shinta, 8 pages

In Peru, as in many other developing countries, infant malnutrition is a serious problem. A recent national health and demographic survey found that over 25% of children under ...

Diagnostic, demographic, memory quality, and cognitive variables associated with Acute Stress Disorder in children and adolescents

by: shinta, 48 pages

To date, no studies have investigated factors associated with Acute Stress Disorder (ASD) in children and adolescents. Relationships between ASD and a number of demographic, trauma, ...

The Theory and Practice of Standard Costing

by: shinta, 6 pages

You should be familiar with the basic principles of standard costing and variance analysis from your foundation (or equivalent) studies. The initial content of this chapter amounts to a ...

Marea Evanghelie a lui Ioan (vol 4) - Dicteu Divin prin Jakob Lorber

by: billydea, 331 pages

„ Ah, acum m-am luminat! Străvechii egipteni, care şi-au clădit şcolile în formă de piramidă, au fost desigur suflete omeneşti pure, deci pline de ...

CICLO MENSTRUAL

by: bonnie, 46 pages

En la mujer el período fértil empieza con la MENARCA y termina con la MENOPUSIA . Este período es dividido en ciclos de 28 a 35 días separados por la MENSTRUACION. El ciclo ...

El Trueno Informativo

by: Emilio, 16 pages

Gran Periódico

Insomnia: A Review of the Use of eszopiclone

by: asuna, 20 pages

he present paper presents a review of the literature examining the efficacy of eszopiclone for treating insomnia. The purpose of the paper was to evaluate both the statistical and clinical ...

Content Preview
2008



ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ
ΠΕΡΙ ΨΥΧΗΣ


Μετάφραση-Σχόλια Παύλου Γρατσιάτου (Αθήνα, "Φέξη", 1911)


elifrac
4/11/2008

Ἀριστοτέλους



Περὶ Ψυχῆς






Μετάφραση-Σχόλια Παύλου Γρατσιάτου
(Αθήνα, "Φέξη", 1911)







ΠΙΝΑΞ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Προλεγόμενα
Αξία της περί ψυχής πραγματείας
Ορισμοί
Διαίρεσις

ΒΙΒΛIΟΝ ΠΡΩΤΟΝ
Ζητήματα και κριτική εξέτασις των προγενεστέρων ψυχολογικών θεωριών.
Κεφ. Α'. — Μέθοδος ζητήσεως.— Το χωριστόν της ψυχής. — Σχέσεις της ψυχής
προς το σώμα
Κεφ. Β'.— Ιστορία των θεωριών Εμπεδοκλέους, Δημοκρίτου, Αναξαγόρου
Κεφ. Γ'.— Η ψυχή και η κίνησις
Κεφ. Δ'.— Η ψυχή ως αρμονία. Η ψυχή και το σώμα. Μοναδολογία
Κεφ. Ε'.— Η ψυχή και τα στοιχεία. Η ψυχή και τα μέρη αυτής. Διαιρετόν της ψυχής

ΒΙΒΛΙΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟΝ
Αι δυνάμεις (μόρια) της ψυχής
Κεφ. Α'.— Έννοια της ουσίας. Ορισμός της ψυχής
Κεφ. Β'.— Έμψυχον και άψυχον. Η αρχή της ζωής. Η ψυχή και το σώμα
Κεφ. Γ'.— Αι διάφοροι εκδηλώσεις της ψυχής
Κεφ. Δ'.— Ψυχή και τελική αιτία. Η ψυχή και η θρέψις. Αρχή της θρέψεως
Κεφ. Ε'.— Δυνάμει και ενεργεία. Αίσθησις και νόησις
Κεφ. ς'.— Αισθηταί ποιότητες
Κεφ. Ζ'.— Η όρασις και το διάμεσον αυτής
Κεφ. Η'.— Ήχος και το διάμεσον αυτού. Φωνή
Κεφ. Θ'.— Η αίσθησις της οσφρήσεως
Κεφ. Ι'.— Η αίσθησις της γεύσεως
Κεφ. ΙΑ'.- Η αίσθησις της αφής
Κεφ. ΙΒ'.- Σχέσις αισθητηρίου και αισθητού. Τα μεταξύ

ΒΙΒΛΙΟΝ ΤΡΙΤΟΝ
Αίσθησις, φαντασία. Νους (θεωρητικός και πρακτικός).
Κεφ. Α'.— Τα κοινά αισθητά
Κεφ. Β'.— Αντίληψις. Η κοινή αίσθησις

Κεφ. Γ'.— Η Φαντασία
Κεφ. Δ'.— Ο Νους (λόγος). Η αφηρημένη νόησις
Κεφ. Ε'.— Νους ποιητικός και παθητικός
Κεφ. ς-'.— Νόησις και αλήθεια
Κεφ. Ζ'.— Νόησις. Εικόνες. Νοητόν αντικείμενον
Κεφ. Η'.— Ιδέαι και εικόνες
Κεφ. Θ'.— Δυνάμεις ψυχής. Νους και όρεξις
Κεφ. Ι'.— Ορέξεως λειτουργία
Κεφ. ΙΑ'.— Το κοινόν αίτιον
Κεφ. ΙΒ'.- Αίσθησις, θρέψις. Ευζωία
Κεφ. ΙΓ'.— Η αίσθησις της αφής

Πρόσθετοι σημειώσεις
Προς εξήγησιν θεωριών τινών και χωρίων...












ΠΡΟΛΕΓOΜΕΝΑ
Του Αριστοτέλους, του μεγάλου φιλοσόφου της αρχαιότητος, εν μόνον
συγγραμμάτιον, η Ποιητική, έχει μεταφραστή εις την νέαν γλώσσαν ημών. Εκ τούτου
τα έργα του νομοθέτου εκείνου της ανθρωπίνης διανοίας είναι έτι χώρα άγνωστος εις
ημάς, γνωστοτάτη όμως εις πάντα τα πολιτισμένα έθνη, ων τον πολιτισμόν
εγαλούχησε και έθρεψεν απ' αιώνων μέχρι σήμερον. Διότι τα έθνη ταύτα ηυτύχησαν
να μελετήσωσι τας πολυτίμους συγγραφάς τον Σταγειρίτου όχι μόνον εν τη αρχική
γλώσση, εν η εγράφησαν, αλλ' εν μεταφράσεσιν εις την εθνικήν γλώσσαν αυτών,
αίτινες αναφαίνονται οσημέραι τελειότεραι. Επιθυμούντες ήδη να συντελέσωμεν το
κατά δύναμιν εις πλήρωσιν του κενού τούτου εν ημίν αναγκαίαν προ πάντων
εκρίναμεν την μετάφρασιν της περί Ψυχής πραγματείας του Αριστοτέλους, ενός εκ
των θαυμασιωτέρων και διδακτικωτέρων πονημάτων αυτού, περί ου βαθυνούστατος
νεώτερος φιλόσοφος, ο Έγελος, έγραφεν εν τω τρίτω μέρει της Εγκυκλοπαιδείας των
Φιλοσοφικών Επιστημών (σ. 379) τάδε: “Εν τη φιλοσοφία του πνεύματος μόνα τα
βιβλία του Αριστοτέλους περί Ψυχής και περί των καταστάσεων και δυνάμεων αυτής
έχουσι την μεγίστην σπουδαιότητα, ή, κάλλιον ειπείν, είναι τα μόνα, άπερ έχουσι
φιλοσοφικήν αξίαν. Το ουσιώδες αντικείμενον φιλοσοφίας του πνεύματος δεν
δύναται, να είναι άλλο παρά να επαναγάγη την επιστήμην ταύτην επί του εδάφους της
καθαράς λογικής νοήσεως και ούτω να εμβαθύνη και αύθις εις τον ενδόμυχον νουν
των συγγραμμάτων τούτων του Αριστοτέλους”.
Εάν δε τόσον έξοχος σοφός ώριζεν, ότι αποστολή της φιλοσοφίας σήμερον έτι μετά
μελέτην τόσων αιώνων είναι να μελετήση βαθύτερον τα έργα ταύτα της του
Αριστοτέλους αριστονοίας, δύναται πας τις να εννοήση πόσον δύσκολος είναι η
κατανόησις αυτών. Ευτυχώς αυτός ο Αριστοτέλης διευκολύνει την μελέτην ταύτην έν
τινι μέτρω, διότι εφρόντισε να ορίση ακριβώς τας γενικότατος εκείνας έννοιας ή
κατηγορίας, διά των οποίων συλλαμβάνεται και νοείται παν νόημα και παν πράγμα.
Προς κατανόησιν λοιπόν και της ψυχολογίας αυτού ανάγκη να γνωρίση τις πρότερον
τους κυριωτέρους φιλοσοφικούς όρους και την σημασίαν, ην δίδει εις αυτούς ο
Αριστοτέλης. Προς τούτο παραθέτομεν ενταύθα σύντομον εξήγησιν ολίγων των όρων
τούτων εκ της του Αριστοτέλους μεταφυσικής (βιβλ. IV, V).

Ορισμοί.
Αδύνατον λέγεται εκείνο, του οποίου το εναντίον είναι αναγκαίως αληθές. Λ. χ. ότι
αι ορθαί γωνίαι είναι άνισοι, τούτο είναι αδύνατον.
Αρχή λέγεται 1ον) η έναρξις αυτού του πράγματος· π. χ. η αρχή ενός λόγου· 2ον) η
έναρξις των πραγμάτων ως προς ημάς, ήτοι όθεν πρέπει να αρχίσωμεν εν πράγμα, διά
να το μάθωμεν ή να το κάμωμεν καλώς· 3 ο ν) η πρώτη ύλη ή το πο ιητικό ν αίτιόν
τινος· π. χ. τα θεμέλια είναι αίτια της οικίας, η ύβρις της μάχης. 4ον) η απόφασις ήτις
παράγει μεταβολήν, όθεν και αι πολιτικαί εξουσίαι λέγονται αρχαί· 5ον) αι υποθέσεις
ή οι λόγοι με τους οποίους αποδεικνύομέν τι.

Αίτιον. Τας αυτάς σημασίας, τας οποίας έχει η αρχή, έχει και το αίτιον, διότι πάντα
τα αίτια είναι αρχαί. Πάσαι αι αρχαί είναι το πρώτον εκ του οποίου υπάρχει εν
πράγμα, ή γίνεται, ή γνωρίζεται. Και άλλαι μεν είναι εντός, άλλαι δε εκτός των
πραγμάτων. Είναι δε τέσσαρα τα αίτια : 1ον) η ύλη πράγματός τινος· λ. χ. ο χαλκός
είναι ύλη του ανδριάντος· 2ον) το είδος και το πρότυπον αυτού, δηλ. η έννοια και η
ουσία του πράγματος λ. χ. του ανδριάντος· 3ον) η αρχή της κινήσεως και της
μεταβολής· λ.χ. ο ανδριαντοποιός· και 4ον) ο σκοπός και τα μέσα της εκτελέσεως
του· π.χ. η υγίεια είναι ο σκοπός του περιπάτου και μέσα είναι τα φάρμακα και η
κάθαρσις κλπ. Τα τέσσαρα λοιπόν αίτια είναι το υλικόν, το ειδικόν, το ποιητικόν και
το τελικόν (ου ένεκεν).
Αναγκαίον λέγεται 1ον) το συνεργούν αίτιον, άνευ του οποίου είναι αδύνατον να
υπάρχη τι· λ. χ. η αναπνοή αναγκαία εις την ζωήν· 2ον) το μέσον άνευ του οποίου δεν
δύναται να γείνη το αγαθόν ή να αποβληθή το κακόν λ. χ. τα φάρμακα· 3ον) ό,τι
γίνεται εναντίον της θελήσεώς μας και μας βιάζει· 4ον) ό,τι δεν ημπορεί άλλως να
γείνη, και αύτη είναι η κυρία σημασία του αναγκαίου, από της οποίας πηγάζουσιν αι
άλλαι. Ούτως η απόδειξις είναι εκ των αναγκαίων, διότι το καλώς αποδειχθέν δεν
δύναται να είναι άλλως.
Αντικείμενα είναι 1ον) τα αντιφατικά· λ. χ. λευκόν και όχι λευκόν· 2ον) το εναντίον·
3ον) ό,τι είναι σχετικόν πρός τι· λ. χ. εντός-εκτός, πατήρ-υιός· 4ον) η στέρησις κλπ.
Και τέλος ό,τι δεν ημπορεί να ευρίσκηται ηνωμένον με άλλο εις τρίτον τι· λ. χ. το
λευκόν και το φαιόν. Εάν τοιαύτα πράγματα ανήκωσιν εις γένος διάφορον, τότε είναι
εναντία. Έπειτα εναντία είναι τα εις το αυτό γένος ανήκοντα και έχοντα μεγίστην απ'
αλλήλων διαφοράν, και εν γένει εκείνα των οποίων η διαφορά είναι μεγίστη.
Γένος είναι 1ον) η συνεχής γένεσις των εχόντων το αυτό είδος. Ούτω λέγεται: εν όσω
υπάρχει το γένος των ανθρώπων, δηλαδή η συνεχής γένεσις αυτών 2ον) η πρώτη
ποιητική αιτία της υπάρξεως των ατόμων· λ.χ. λέγονται Ίωνες το γένος, διότι
κατάγονται από Ίωνος του πρώτου γεννήσαντος· 3ον) τα καθόλου ή αι γενικαί
έννοιαι· λ.χ. το επίπεδον των σχημάτων είναι γένος των μερικών ή ατομικών
επιπέδων· 4ον) Το είδος ή η μορφή, της οποίας αι διαφοραί είναι αι ποιότητες (βλέπε
είδος).
Δύναμις είναι 1ον) η αρχή της κινήσεως ή της μεταβολής τινος, ήτις όμως είναι εις
άλλο τι πράγμα· λ. χ. η οικοδομική τέχνη είναι δύναμις, ήτις δεν ευρίσκεται εις την
κατασκευαζομένην οικίαν, αλλ' εις τον αρχιτέκτονα, κλπ.· 2ον) το να δύναταί τι να
μεταβάλληται ή να κινήται από άλλο διάφορον, ότε λέγομεν ότι πάσχει· 3ον) η
ικανότης του να εκτελή τις καλώς πράγμά τι ή απόφασιν· π. χ. να ομιλήση καλώς ή να
βαδίση· 4ον) το να μη δύναται τι να μεταβάλληται ή επί το χείρον να κινήται, ή
τουλάχιστον το να πάσχη ταύτα δυσκόλως. Δύναμις λοιπόν είναι η ευφυΐα ή διάθεσις
του πράγματος εις το να δύναται να είναι και να μη είναι, να είναι ή να μη είναι τούτο
ή εκείνο, ή αρχή μεταβλητική άλλου εν άλλω υπάρχουσα.
Δυνατόν λέγεται εκείνο, του οποίου το εναντίον δεν είναι αναγκαίως ψεύδος· π. χ. ότι
κάθηται άνθρωπος είναι δυνατόν. Δυνατόν είναι και το αληθές, ή ό,τι δύναται να
είναι αληθές.
Είδος-ενέργεια-εντελέχεια. Είδος είναι το σύνολον των διορισμών πράγματός τινος,
η νοητή ουσία αυτού. Η έννοια, ήτις ορίζει εν πράγμα, είναι η έννοια του είδους του.

Το είδος, το καθόλου, ο εν γένει ίππος λ. χ. τότε γίνεται ουσία πραγματική, αισθητή,
ούτος ο ίππος, όταν ενωθή με άλλο στοιχείον, την ύλην. Παν πράγμα λοιπόν
σύγκειται από ύλην και είδος· η ύλη είναι το υποκείμενον, το υλικόν, το δε είδος
διορίζει την ύλην και δίδει εις αυτήν ωρισμένην ύπαρξιν. Ο οίκος λ. χ. καθ' ύλην είναι
λίθοι και πλίνθοι και ξύλα, κατ' είδος δε είναι αγγείον ικανόν να σκεπάζη σώματα και
πράγματα. Το είδος είναι το κοινόν εις πάντα τα άτομα, εις πάσας τας οικίας, η δε ύλη
ατομικεύει τούτο το γενικόν και ούτως αποτελείται το άτομον λ. χ. η οικία του
Πέτρου. Δεν υπάρχει λοιπόν τελεία διαφορά και αντίθεσις μεταξύ ύλης και είδους·
διότι πάντοτε η ύλη δύναται να γείνη ό,τι είναι το είδος. Η ύλη είναι εν δυνάμει ό,τι
είναι το είδος εν έργω ή ενεργεία. Ο χαλκός π.χ. είναι δυνάμει ό,τι εν ενεργεία είναι ο
ανδριάς· ο χαλκός δύναται να γείνη ανδριάς, λοιπόν είναι δυνάμει ανδριάς· ο σπόρος
είναι δυνάμει φυτόν· ο παις είναι δυνάμει ανήρ κλπ. Και πάλιν έλασμα σιδήρου προς
μεν τον ακατέργαστον σίδηρον είναι είδο ς, αλλά προ ς το ξίφο ς είναι ύλη. Η ύλη
λοιπόν είναι η πρώτη ατελής κατάστασις του πράγματος, το σπέρμα ή το θεμέλιον
αυτού, είδος δε είναι η πλήρης ενεργοποίησις των δυνάμεων του, η πραγμάτωσις του
σκοπού και του τέλους του. —Η βαθμιαία μετάβασις από της ατελούς εις την τελείαν
κατάστασιν γίνεται δια κινήσεως, ήτις είναι επομένως μία ατελής ενέργεια, λ.χ. η
οικοδομία, και σκοπόν ή τέλος έχει να πραγματοποίηση το είδος, την οικίαν. Το
πραγματωθέν και εν ενεργεία είδος είναι πραγματικότης, αύτη η οικία, ούτος ο ίππος,
ήτις εν εαυτή έχει το τέλος της, είναι εντελέχεια.
Έξις (έχειν) λέγεται 1) ενέργεια μεταξύ του έχοντος και του εχομένου· λ. χ. μεταξύ
του έχοντος την εσθήτα και της εχομένης εσθήτος είναι η έξις, ως σχέσις αυτών. 2)
Διάθεσις, καθ' ην διακείμενα καλώς ή κακώς· λ. χ. η υγίεια είναι έξις. Και η αρετή
των μερών λέγεται έξις.
Εναντία. Βλέπε αντικείμενα.
Έτερα. Η ετερότης είναι το εναντίον της ταυτότητος. Έτερα λέγονται τα πράγματα,
τα οποία έχουσι διάφορα τα είδη ή την ύλην, ή τον ορισμόν της ουσίας.
Ουσίαι λέγονται 1) τα άπλα σώματα, γη, αήρ κλπ. και εν γένει πάντα τα σώματα
καθ', όσον δεν είναι κατηγορούμενα αυτά, αλλ' έχουσι κατηγορούμενα· λ.χ. ούτος ο
ίππος είναι ουσία, αλλ' ο ίππος δεν είναι πρώτη ουσία, διότι είναι το κοινόν
κατηγορούμενον των ατόμων ίππων· 2) η ενυπάρχουσα αρχή και αιτία της υπάρξεως
όντος, όπερ δεν είναι κατηγορούμενον· λ.χ. η ψυχή είναι η ουσία του ζώου· 3) ουσία
είναι και όσα μέρη υπάρχουσιν εις τοιούτον σώμα και προσδιορίζουσιν αυτό, εάν δε
αφαιρεθώσι, καταστρέφεται το όλον· λ.χ. η επιφάνεια σώματος· 4) το τί ην είναι, ήτοι
το είδος και η νοητή ουσία, της οποίας η δια λόγου δήλωσις είναι ο ορισμός. Ούτως
Ουσία (= Υπόστασις) λέγεται ή το τελευταίον υποκείμενον, το οποίον δεν είναι
κατηγορούμενον άλλου, ή η διωρισμένη και ανεξάρτητος μορφή ή το είδος εκάστου
όντος.
Πάθος λέγεται 1) ποιότης, ήτις δύναται να μεταβάλληται· λ.χ. λευκόν και μέλαν,
γλυκύ και πικρόν· 2) αι ήδη υπάρχουσαι μεταβολαί· 3) βλαβεραί και λυπηραί
μεταβολαί και κινήσεις· 4) μεγάλοι συμφοραί και λύπαι.
Πέρας λέγεται το άκρον του πράγματος, έξω του οποίου ουδέν υπάρχει, έσω δε τα
πάντα· 2) το είδος, η μορφή.

Ποιόν λέγονται 1) αι διαφοραί των ουσιών λ. χ. ο άνθρωπος είναι ποιόν τι ζώον, διότι
είναι δίπουν· ο κύκλος ποιόν τι σχήμα, διότι είναι αγώνιον 2) τα πάθη ή αι ιδιότητες
των μεταβαλλομένων ουσιών, θερμότης και ψυχρότης κλπ.· 3) το αγαθόν και το
κακόν, αι αρεταί και κακίαι είναι ποιότητες κλπ.
Ποσόν. Το διαιρετόν εις μέρη, έκαστον των οποίων είναι προσδιορισμένη ενότης
(μονάς).
Πλήθος. Το διαιρετόν εις μη συνεχή μέρη.
Μέγεθος. Το διαιρούμενον εις συνεχή μέρη.
Πρότερα και Ύστερα λέγονται 1ον) κατά τόπον· πρότερον είναι το εγγύτερον,
ύστερον το απώτερον· 2ον) κατά χρόνον· πρότερον το απώτερον του νυν χρόνου,
ύστερον το πλησιέστερον του νυν· 3ον) κατά κίνησιν ή μεταβολήν· το εγγύτερον του
πρώτου κινήσαντος είναι πρότερον· 4ον) κατά δύναμιν, το δυνατώτερον είναι
πρότερον· 5ον) κατά τάξιν· 6ον) κατά γνώσιν· λ. χ. εις ένα ορισμόν η γνώσις των
μερών είναι προτέρα της του όλου, μολονότι πραγματικώς το όλον είναι πρότερον
των μερών· 7ον) κατά την φύσιν· πρότερον είναι το πράγμα, όπερ δύναται να υπάρχη
άνευ άλλων, ταύτα δε ουχί άνευ εκείνων· λ. χ. η ουσία είναι προτέρα των
συμβεβηκότων· 8ον) κατά την δύναμιν και την ενέργειαν, δυνάμει ή κατά δύναμιν η
ύλη είναι προτέρα του είδους, κατ' ένέργειαν όμως το εναντίον. Δυνάμει το μέρος
είναι πρότερον του όλου, κατ' ένέργειαν δε το όλον προηγείται και είτα μερίζεται.
Στοιχείον είναι η πρώτη ύλη του πράγματος, ήτις δεν δύναται να διαιρεθή εις μέρη
ετεροειδή, διότι τα μέρη των στοιχείων είναι ομοειδή· λ. χ. του ύδατος τα μέρη είναι
ύδωρ, τα της συλλαβής όμως μέρη δεν είναι συλλαβή. Είναι λοιπόν τα στοιχεία τα
καθολικώτατα ό&#

Download
Aristotelis - Peri psyxhs

 

 

Your download will begin in a moment.
If it doesn't, click here to try again.

Share Aristotelis - Peri psyxhs to:

Insert your wordpress URL:

example:

http://myblog.wordpress.com/
or
http://myblog.com/

Share Aristotelis - Peri psyxhs as:

From:

To:

Share Aristotelis - Peri psyxhs.

Enter two words as shown below. If you cannot read the words, click the refresh icon.

loading

Share Aristotelis - Peri psyxhs as:

Copy html code above and paste to your web page.

loading