OPEN LETTER TO REV. VANLALZUATA, SR. EXECUTIVE SECRETARY. MIZORAM SYNOD
Evening Post, Ningani 19th August 2010
Reverend Zuata,
deuh vek an ni. A tam thei ang
“ Kum khat
ber
kan
inkhawm
chuan
Kan ram a heti tak a
THAWHLAWM a tam nge nge
corruption lo zualkai tak chhan
a; chu chuan Kohhran hruaitute
hi Sawrkar nge Kohhran tih
atan a
tan ropui a awmna kawng a
zawhna tih zawhna awm thei
hawng a; chu chu heng zawng
hial in kan kohhran te hi in
‘Synod’
zawng kan tih chhan ber chu ani.
hminghliau tawh a. A zavai tih
Ringtu mipui te pawh takna nei
theih deuhthaw a kriastian kan
lo, ho tak kan nih avangin, mi
nih avangin kohhrante an corrupt
budget chu
tam takin politics-a ‘ruling party
chuan mipuite pawh an corrupt
member’ nih an lo khauphar
tihna a ni mai a. Kohhran te in
cheng
thawvenpui ang lek a Kohhran
corrupt ni a ka hriat dan langsar
lian member nih lawm nan taka
zual deuh te ka han tarlang ang
lo neih ve ngawt mai kan ni.
e.
vaibelchhe
Dawihzep tak kan nih avang a
mi tam zawk tih dan akl ve fo
1.
PATHIAN
80 chuang
mai kan nihna hi, tam tak tan,
DUHZAWNG AIA MAHNI
inkhawm, tawngtairual te min la
DUHZAWNG A NUN : Biak in
zet a lo ni ta
neih tir fo tu a ni. Hetiang
lian leh ropui tak tak kan neih te,
kalphung hian nihna leh chanvo
zai leh lam kan uar em em te,
hrang hrang neihna a siam a,
inkhawm hun kan nei tam em em
a. Hetiang
chu chuan kan kohhran te chu
te hi Pathian duhzawng tih aia
setana
duhzawng,
kan duhzawng tih lam hawi vek
pawisa tam
MATERIALISM
leh
sum
a ni a. Rev. Thansiama sawi dan
ngainatna ah a hruailut ta a ni.
takah, Lal Isua ngei in a min
zirtir, Lalpa tawngtaina kan sawi
tham
2. SUM NGAINATNA :
zawh a, ‘i sawi nawn leh ang u’
Kan kohhran hruaitute kalsualna
ti duh kan awm ngai reng reng
tlingkhawm
ber chu sum ngaintna hi ani.
loh a, lam rem hla kan sa nawn
Kohhran rawngbawltu te hlawh
tlut tlut si te leh inkhawmpui lian
kawltu leh a
turt e, biak in sak nan te leh thil
tham deuh tan hma a darkar khat
pawimawh dang a mamawh atan
zet lamna hun kan hmang thin te
thawhlawm khawn a tul a,
hi Pathian duhzawng a mahni
hman nana
khawn tur pawh a ni. Chutiang
duhzawng ti kan nih lanchianna
ni lo a a thawhtu te’n an phal tih
tak te an ni. Pathian fakna hlasa
thuneitute
vang ringawt in Pathiarn ramzau
tam tak t hi sex video nei an nih
nan ti-in, “Sual tinreng bul chu
thu, a ngial a ngan a chanchinbu
sum ngainatna hi a ni,’ tihte kha
a chhuah a nih tawh hnu pawh
chuan mahni
Pathian thu-ah a awm ta lo emaw
a, biak in a fakna hla an la sa fo
tih mai khawpin, a lo kalna chu
thin te hian, Pathian duhzawng
hamhai nan
eng anga bawlhhlawh pawh ni
ni lo-a, zaithiam ngaina mi kan
se,
a
tarn
thei
ang
ber
nih avang , kan duhzawng ti kan
an hmang
thawhlawm kan dawng zel a. A
nih zia a lantir bawk. Thusawi
thawh tam apiangte chu Pathian
thiam te kan ngaihsan avang a
tana thilphal kan ti a. Chuvang
kan biak in te hi thusawi thiam a
a…”
chuan, kum khat atana Synod
inel nan kan hmang a. Kan
budget chu cheng vaibelchhe 80
kalphung zawng zawng tih theih
ni lo a, kan rilrem tlan zawng
chuang zet a lo ni ta a. Hetiang
deuhthaw hi Pathian duhzawng a
kan duhzawng mil a ruahman
khawpa
pawisa
tam
tham
tlingkhawm kawltu leh a hman
interest’ ti-a ‘receipt head’-a
(h) A ti tur dik tak zawk,
nana thuneitute chuan mahni
‘entry’ dah ngam nge in nih?
Literature & Publication Board
hamhai nan an hmang a. Chu
thlim leh hriat loha Music leh
chuan intihropui te, chapona te,
(c)
Kum
2008-2009
Press.
Department
hotute
duhamna te, dan pawisak lohna
Opening
Balance,
Rs.
tangdunin a Kristian Hla Bu
te a keng tel zel a, ‘chiahpuam’
21,75,50,061.00 kha eng vanga
copy nuai khat leh a chanve
;
duhna hialah a hruailut ta che u a
Rs.1,24,55,727-a danglama, Rs
dawn lai an chhuttir SUAL
ni. Hetiang nihna neih hi a
20,50,94,274.00-a ‘Re-open nge
TURA THLEMNA-AH MIN
thlakhlelhawm em avangin, a
in nih? Tu thu-a tih nge?
HRUAILUT ANG CHE tih
senior apiangte chuan berampute
Correction kha tu siam nge ni a,
chuanna kha in hralh zo tawh
in nihna pawh hrechang tawh lo-
tunge a pawmtu? Accountant
em? Eng zat hlep nge in neih
in, in beramte enkawl lo-in
hmasa kuta Rs;. 39,80,099/- bo,
pawisa enkawltu lian nih in
amah ngeiin a kuta bo a nih thu a
(i) Sawiselbo-a uluk leh
thlang ta zawk a. In beramte in
pawm leh ‘ka rul ngei ang’ a tih,
tha-a, kum 100 chuang daih tura
hre tawh lo a, in beramte lahin in
a hnu-a Rs. 27,33,882.00, a
Rev. Zairema ho-a an sak, in
aw an
hrephak tawh hek
bat(recoverable
advance)-a
office hlui thiata, Multinational
lo.Hetiang dinhmuna in din tak
chang ta kha engtia sawifiah chi
Company lian office ni-awm
avang hian, Pension & Provident
deposit tam avang a in duh duh a
taka changkang in sak thar hi,
Fund Board chungchangah leh
Bank hotute hi vaubet ni a in
Baptist Kohhran office, a bikin
thil dangah pawh,, heng zawhna
inngaih vang em ni?
an
Secretary
room,
aia
khirhkhan tak takte hi inzawh a
changkang neih in dun vang a ni
ngai ta a ni.
An pension pawisa 8%-a
em?
a pung apeipunsak tum inti, a
(a) Scheduled Bank-a
hlohtu a in tan zawk fo avang leh
(j)
Synod
Khawmpui
pawisa dah chu a him a, dah hun
an chanai tur pawisa atak in
thlen
nana
lian
tawk
tur
chhung a ralin a pung bithliahsa
tihchingpensak avang hian in
ringawta, a chhimtute tana biak
nen, a dahtuin an hmu let ziah
Pastor leh hnathawktu dang
in lian tha tawk reng thiata heng
thin. Investment Company-te
pension tawh te pawh an
vaibelchhe chuang puka sak that
erawh chu, ‘market risk’ a nih
mangang tawh hle a ni lawm ni?
thin te hi mal in sawm zel dawn
avangin
a
him
lo
a,
em?
National/International
stock
(e)
Bookroom-a
in
market rate zulzuia kal an nih
thilzawrh tam ber hi Baid
(k) Pathian rawngbawl
avangin, rate hniam lainan palh
Brothers-te’n
Mizo
supplier
nana mamawh thil nen a enzawn
chuan hlawkna hmuh chu sawi
hminga Income Tax pumpelh
lo-a, Sawrkar tihdan zulzuia lal
loh ‘capital’ pawh hmuh let vek
nana a pek thin a ni em?
dan indawt-a motor inpek te hi
theih loh chang a awm thei a ni.
Pathian duhzawng a nih in ring
Hei hi thil awmdan a nih laiin,
(f) Lal Isua’n temple-a
em?
An
la
‘junior’
vang
eng
vangin
nge
KAN
thilzuarte a hnawhchhuah khan
ringawta hmun finriala in pastor
PAWISATE A HLAWK THEI
awmzia a nei lo ti ni-awm taka
missionary-a thawk lirthei in pek
ANG BERA INVEST A THA
in biak in tin tih theih deuh thaw
duh loh avanga harsatna namen
KAN TI tih policy hmanga,
leh in ram tha lai apiang
loh an tawh thinte hi in hriatpui
cheng
vaibelchhe
20
zet
sumdawn nana in hmang hi
em?
Investment Comnpany-a in lo
Pathian duhzawng a nih in ring
invest theih? Hlawkna hmu lo
em?
(1) Kohhran hruaitute
chunga eng vanga invest-nawn
tana biak in Chhung langsar laia
fo nge in nih? In invest apianga a
(g)
Manual
leh
thutna bik siam te hi, Lal Isua’n
hun laia thuneitu lian fate’n
Recruitment
Rules,
ingngaihtlawm a pawimawhzia a
agent Commission nuai tam an
duhsakzawngte
lak
nana
sawi zulzuia tih nge, Lal Isua
dawn ziah thin vang em ni ber?
siamtha/danglam fo-a an puhna
huatzawng
tak,
a
‘farisai’-
(b) Investment tih hian
che u hi a dik em? Hmeichhe
zawnga tih?
interest hmuh chu sawi loh a
pakhat phei chu ‘pay scale’
capital hial pawh kiam thei a nih
paruk kalkanin in promote tihte
(m) Pro Pastor pakhat
laia, eng vanga cheng vaibelchhe
hi a dik em?
mipat hmeichhiat thila chetsuat
khat
dawn
lai
‘provisional
vanga ban tur, ‘kan thangmawi
dun/tlang zawk ang e,’ ti-a, in
Kan
politics,
kan
puana tuam that chu, a roluahtu
Executive Secretary pakhatin ‘a
Sawrkar, kan tlawmngai pawl,
ni-a inngaia, Pathian ropui nan
ban chhan atan, a nupui-in a
kan contractor/supplier te, kan
chuan hralh suma hman thianga
hnathawh lai a bansan duh lo’
sumdawngte leh kan khawtlang
ngaiin, ringtu’te hnena sual
tizawngin a remsiampui’ tih
mipui
hrim
hrim
pawh
ngaihdamna
hmuh
nan,
thuthangte hi a dik em? A dik a
corruption-in
nasatakin
min
‘indulgence’ti-a, an hralh pawisa
nih chuan thil tihsual aiin ‘cover-
bawm a. Tehfung leh buk lung
hmanga sak a ni deuh ngawt mai
up’ a pawiin a bawlhhlawh zawk
tling kan nei lo a; pawlhdal theih
a ni.Bishop bial ‘tender’ ang
tih hi in ngaih dan a ni ve lo em
apiang kan pawl dal vek a; ualau
deuha a chhang huai huai hnena
ni? Richard Nixon, America
takin dan kan bawhchhia a;
an hralhna pawisa thahnem tawk
Congress-in an ‘impeach’ chhan
chuvang chuan a hrechiangtute
tak hman a ni bawk.Pastor tam
kha ‘phone tapping’ thilsuala tih
chuan Mizoram tluka corruption
takte’n Kohhran an kaihhruai
vang ni lo-in ‘cover-up’ tih sual
kairualna a awm lo,an ti hial a. A
dan pawh a khawvel thilzawnga
zawk a tih vang kha a ni asin!
lem vek kan ni a, TAKNA kan
kal a ni fo thin.
Pastor, sex video a neih hnu
mamawh em em a; min
pawha hremna tihtham pek a nih
siamthatu
tura
MORAL
Hetiang thil kalphung
lo te hi eng vang nge?
AUTHORITY nei kan mamawh
hmuthiam chin ringtute chuan,
ngawih ngawih a ni. Chutiang
Pathian ramzau nan, kan tihte hi
(n) Chief Secretary-in
atana beisei theih awmchhun,
Pathian hnen thleng a awm bar
Sodom
leh
Gomorah
nen
kan Kohhran-te hetiang in lo nih
lo a, ‘sakhua-in a ngek a hlawh’
danglam chuang lo ti hial
bawk si chuan kan ram hi eng
tih ang lek fangah chang tih an
khawpa
kan
rarna
.Moral
tin nge a kal tak zel ang le?
hria
a.
Inkhawm
ringawt
Corruption nasat tawhzia a
Kristian Kohhran a rawn
te,thawhlawm thawh vak vak
tlangaupui te kha, kan Moral
din chhuah atang khan Kohhran
rigawt.te hi Pathian biak dan dik
Guardian ni-a kan ngaihte hian
hruaitute thusawi chu ringtute’n
ber a n lo tih hria-in, a nuna
eng vakah in ngai lo em ni?
Pathian thu-ah an pawm thlap
nunpui lamah an ramtang ta “
zel a, Inzirtirna leh inkaihhruaina
Chu chu Sapram-a biak in te a
Sawrkar/Company
an siamte pawh rinawm takin an
ruah hiai huaia, thawhlawm
hnathawkte
chu
mahni
zawm thin. Amaherawhchu nun
thawh duh a lawi pawh an awm
hamthatna neih nana thawk an ni
kal zelah Kohhran kuta sum
tawh lohna chhan chu a ni.
a. Hlawh sang zawk neih te,
tlingkhawm tarn tawlh tawlh leh
loan/advance chi hrang hrang lak
thuneihna leh thiltihtheina sang
Indulgence(thil
dang
te, medical reimbursement hmuh
tawlh
tawlh
chu,
Kohhran
pawh a awm a) duh loh vanga
te, pension neih te an hna-in a
hruaitute’n anmahni intihropui
Protestant sakhaw dinchhuaktu
ken tel a ni tih hria-a, chutiang
nan leh intihnawmsak nan an
Martin
Luther-a
hnungzuitu,
hna chu dila thawk an ni. Kan
hmang a. Mihring finna lo thang
Mizo rama kan Kohhran tam
pastor-te
leh
Kohhran
zel leh khawsak lo changkang
berte kalphung hi a dang chuang
hnathawktu dangte hi khawvel
zelah
Kohhran
hruaitute’n
lo a; a bawlhhlawh zawk ta mah
hausakna leh nawmna kalsana,
pawisa an hman dan dik loh leh
mah emaw tih theih a ni. Kan
inpumpeka Pathian rawngbawla
an thiltihtheihna khawvel thila
Kohhran
hruaitute
hi,
in
inchhalte in ni a. In kalphung leh
intihpawimawh
nan
leh
inbihchiana,
ringtute
in nihna dik tak han hmuha han
intihropui nana an hman dan chu
entawntlaka Pathian duhzawnga
hriat hi chuan khawvel thila
ringtute’n an hmuthiam tawlh
in awm a, chutiang taka ringtute
hausakna leh ropuina uma thawk
tawlh a.
in kaihhruai loh chuan, in biak in
in ni zawk e, ti ila, kan sawisual
te 1eh in rothil dangte in lilam
dawn em ni? In pawisa hman
Biak in ropui tak tak
hun tur hi a hla vak tawh lo ang.
dan leh in account vawn dan te
saknate
chu
thawhlawm
phei hi chu, ‘business ethics’
pangngai bakah kuttling lo-a
Sawrkar
office-a
awm miah lo-a, tu’ma khawih
pawisa siam an ni fo mai tih te
thuneihna leh thiltihtheihna nei
theih kan ni lo, ti ni-awm taka
an hmuthiam a. Rome khawpuia
tlem te in mipui sum tam tak an
sapatal dan chi khat a ni ber mai
St. Peter’s Basilica, khawvela
eiruk thin hi, a eiru ve lo, an
lo maw?
biak in ropui ber phei chu
office-a thawk ve an nih avanga
Bishop Council-in Lal Isua
hmingchhiat hlawh ve tho site
thisen, khenbeha a awma far,
hian an huain an ning em em a.
Siamtha theitu awm se an ti
Kan
politics,
kan
kan duh a ni.
ngawih ngawih thin.A siamtha
Sawrkar, kan Kohhrante thlengin
Siamthat hna, i thawhpuite nen
thei tur, chung lama mite chu
MATERIALISM lipuiah kan
huai taka in thawh tan chuan,
hetiang thila inhnamhnawih, a
hleuh tlang ta vek a ni ta ber mai
theihtawpa lo thlawptu tur che u
bultumtu ni zawk mahte an nih
hi a vanduaithlakin a pawi a ni.
kan inkau reng.a ni tih ka’n
fur avangin tihngaihna tak chu a
.
hriattir bawk che a. Sual
awm s i l o a n i .
Hetih huna ringtu tarn
ngampattir h i sual a ni a,
berte ngaiha nang, m i tha leh
sual huat ringawt hi a tawk lo a;
Chutiang
tho
chuan
fel, Pathian tih m i tak,
sual chu a do-a do tur a ni tih
hetianga
Kohhran
chhunga
‘Synod’ hruaitu lian dinhmuna i
thupuia hmangin heng thute hi
‘corruption’ lo nasa ta em em hi,
ding h i lawmawm kan ti a. I
ka han auchhuahpui ve a ni.
hnathawktute leh ringtute zingah
thiamna leh finna huai taka
ngaithei lo tak tak an tam a ni tih
hmanga, Pathian rawngbawl hna
i hriat ka ring a. Siamthat hna i
chu a nih dan tur taka a-kal theih
I rintiak,
thawh phawt chuan thlawptu tam
nan, he Kohhran tlu chhe mek hi
tak i nei ang tih ka ring a hi.
chhanchhuah dan kawng i zawn
M. Lalmanzuala
Chaltlang, Aizawl,
08.08.2010
Mizoram
He
e l et
e t
t er
e hi
h E
ve
v n
e ing
n Po
P st
s ,
t ,da
d i
a l
i y
l n
ew
e sp
s a
p pe
p r, ,Nin
i ga
g n
a i,i 1
9
1 th
t Au
A g
u us
u t
s ,
t ,20
2 10
1
0 a
t
a a
t n
a ga
a O
CR
R hm
h a
m n
a ga
a
sca
c n
a ne
n d
d c
h
c hu
h ah
a
h a
n
i.i .A
A t
hu
h t
l
t e
l m
m az
a a
z w
a ng
g re
r a
e d
d t
h
t e
h ih
i
h lo
l h
h a
a nei
e h
h a
v
a a
v n
a gin
i sp
s e
p ll
l i
l ng d
i
d k
i
k ta
t w
a k
k l o a
a aw
a m
w
m
ma
m ith
t e
h i
e
By s
co
c obi
b d
i a
d a
a
Add New Comment